आफ्नै तलबबाट ५ लाख खर्चेर विद्यालय सुधार्दै प्रधानाध्यापक ओमप्रकाश सिंह

रंगेली-मोरङको रंगेली नगरपालिका–९ स्थित पार्वती माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक ओमप्रकाश सिंहले आफ्नै तलबबाट करिब पाँच लाख रुपैयाँ खर्च गरी विद्यालयको भौतिक तथा प्रशासनिक सुधारमा उदाहरणीय भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

नेपालका सामुदायिक विद्यालयहरूमा शैक्षिक गुणस्तर, पूर्वाधार, आर्थिक पारदर्शिता र व्यवस्थापनका विषयमा बेला–बेलामा बहस हुने गरेको छ। कतिपय विद्यालयमा आर्थिक अनियमितता र स्रोतको दुरुपयोगका घटनाले अभिभावक र समुदायमा सामुदायिक विद्यालयप्रतिको विश्वास कमजोर बनाइरहेका बेला पार्वती माध्यमिक विद्यालयले भने सकारात्मक सन्देश दिएको छ।

करिब दुई वर्षअघि विद्यालयको नेतृत्व सम्हालेका प्रधानाध्यापक सिंहले जिम्मेवारी ग्रहण गर्दा विद्यालयको अवस्था अत्यन्त कमजोर रहेको बताए। उनका अनुसार भवनका झ्याल–ढोका जीर्ण अवस्थामा थिए भने विद्यालयको खातामा जम्मा करिब पाँच सय रुपैयाँ मात्र मौज्दात थियो।

विद्यालय सुधारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्दै उनले सरकारी बजेटको मात्र प्रतीक्षा नगरी आफ्नै तलबबाट करिब पाँच लाख रुपैयाँ खर्च गरेका हुन्। उक्त रकमबाट झ्याल–ढोका मर्मत, आवश्यक पूर्वाधार सुधार, विद्यालय परिसर व्यवस्थापन तथा १५ वटा सीसी क्यामेरा जडान गरिएको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ।

विद्यालयमा सीसी क्यामेरा जडान भएपछि सुरक्षा, अनुशासन तथा शैक्षिक वातावरणमा उल्लेखनीय सुधार आएको शिक्षकहरूको भनाइ छ।

प्रधानाध्यापक सिंहले प्रदेश सरकार तथा रंगेली नगरपालिकासँग निरन्तर समन्वय गरी विद्यालयका लागि करिब १० लाख रुपैयाँ बराबरको बजेट समेत ल्याउन सफल भएका छन्। सो बजेटबाट भौतिक निर्माणको काम सुरु भए पनि अझै पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन बाँकी छ।

उनका अनुसार विद्यालयको खेलमैदानमा वर्षौंदेखि रहेको ठूलो खाल्डोका कारण वर्षायाममा पानी जम्ने समस्या थियो, जसले विद्यार्थीहरूको खेलकुद तथा पठनपाठनमा असर पुर्‍याउँदै आएको थियो। उक्त समस्याको समाधानका लागि समेत आवश्यक पहल गरिएको उनले बताए।

हाल विद्यालयमा करिब ४०० जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। तीमध्ये अधिकांश अति विपन्न तथा आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका रहेका छन्। यद्यपि विद्यालयका केही पुराना भवन अझै जीर्ण अवस्थामा छन् र वर्षायाममा छानाबाट पानी चुहिने समस्या कायमै रहेको शिक्षकहरूले बताएका छन्।

विद्यालयका शिक्षक अच्युत अधिकारीका अनुसार यसअघि पनि धेरै प्रधानाध्यापक आए, तर विद्यालयको दीर्घकालीन सुधारका लागि आफ्नै तलबबाट व्यक्तिगत लगानी गर्ने नेतृत्व पहिलो पटक देखिएको हो। उनका अनुसार प्रधानाध्यापक सिंहको सक्रियताले शिक्षकहरूलाई समेत विद्यालयप्रति थप जिम्मेवार र उत्तरदायी बन्न प्रेरित गरेको छ।

प्रधानाध्यापक सिंहका अनुसार लामो समयदेखि विद्यालयले प्रयोग गर्दै आएको जग्गाको स्वामित्व स्पष्ट नभएको अवस्थामा आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी विद्यालयको नाममा कायम गर्न सफल भएको छ। साथै विद्यालयको नाममा अन्य स्थानमा दुई बिघा जग्गा लालपुर्जामा रहे पनि हाल करिब १८ कट्ठा जग्गाबाट मात्र आम्दानी भइरहेको उनले जानकारी दिए।

विद्यालयको पूर्वतर्फ रहेको करिब चार कट्ठा जग्गामा प्रत्येक बुधबार र शनिबार हाटबजार लाग्ने गरेको छ। हाटबजारका कारण हुने भीडभाड, धुलोधुवाँ र प्रदूषणले विद्यार्थीहरूको नियमित पठनपाठन प्रभावित हुने गरेको विद्यार्थीहरूले बताएका छन्।

रंगेली नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीपकुमार शाहका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा पार्वती माध्यमिक विद्यालयको नयाँ भवन निर्माणका लागि बजेट विनियोजन भइसकेको छ। आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि भवन निर्माणको काम छिट्टै सुरु गरिने उनले जानकारी दिए।

पछिल्लो दुई वर्षमा विद्यालयको भौतिक वातावरण, सरसफाइ, सुरक्षा, अनुशासन र व्यवस्थापनमा उल्लेखनीय सुधार आएको छ। प्रधानाध्यापक सिंहको सक्रिय नेतृत्व, पारदर्शी कार्यशैली र व्यक्तिगत योगदानले विद्यालयप्रति समुदायको विश्वास समेत बढ्दै गएको स्थानीयको भनाइ छ।

सामुदायिक विद्यालयहरूमा स्रोत–साधनको अभावबारे निरन्तर चर्चा भइरहेका बेला पार्वती माध्यमिक विद्यालयको अनुभवले सक्षम नेतृत्व, प्रतिबद्धता, पारदर्शिता र व्यक्तिगत उत्तरदायित्व भए विद्यालय सुधार सम्भव हुने स्पष्ट सन्देश दिएको छ।यदि चाहनुहुन्छ भने यसलाई राष्ट्रिय दैनिकको शैलीमा अझ सशक्त, खोजमूलक वा फीचर समाचारका रूपमा पनि सम्पादन गर्न सक्छु।