महिला नगर प्रहरीको भरमा रङ्गेलीको दमकल सेवा

मोरङ– रङ्गेली नगरपालिकाले दमकल सञ्चालनमा नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। अधिकांश स्थानीय तहमा दमकल सञ्चालन र आगलागी नियन्त्रणको जिम्मेवारी पुरुष सुरक्षाकर्मीले सम्हाल्ने प्रचलन रहे पनि रङ्गेली नगरपालिकाले महिला नगर प्रहरीलाई यो जिम्मेवारी दिँदै प्रभावकारी सेवा प्रदान गरिरहेको छ।

महिला नगर प्रहरीहरू दमकल सञ्चालनदेखि आगलागी नियन्त्रणसम्मका सबै कार्यमा सक्रिय रूपमा खटिँदै आएका छन्। नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीप कुमार साहका अनुसार आगलागीको सूचना प्राप्त भएको पाँचदेखि सात मिनेटभित्र, दूरीअनुसार, दमकल घटनास्थलमा पुग्ने व्यवस्था मिलाइएको छ।

रङ्गेली नगरपालिकाको दमकल सेवा आफ्नै क्षेत्रमै सीमित छैन। धनपालथान गाउँपालिका, कटहरी गाउँपालिका, रतुवामाई नगरपालिका, सुनवर्षी नगरपालिका तथा कानेपोखरी गाउँपालिकासम्म आगलागी नियन्त्रणका लागि सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यसले अन्तरस्थानीय सहकार्यको सफल नमुना पनि प्रस्तुत गरेको छ।

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत साहका अनुसार आगलागी नियन्त्रणमा खटिने टोलीलाई प्रत्येक घटनापछि रु. १० हजार प्रोत्साहन भत्ता उपलब्ध गराइन्छ, जुन टोलीका सदस्यबीच बाँडफाँट गरिन्छ। यसले जोखिमपूर्ण सेवामा खटिने जनशक्तिको मनोबल बढाउन सहयोग पुगेको उनको भनाइ छ।

नगर महिला प्रहरी सुनिता पौडेलका अनुसार सूचना प्राप्त हुनासाथ आफूहरू दिन–रात नभनी तत्काल दमकल लिएर घटनास्थलतर्फ प्रस्थान गर्ने गरेका छन्। आगो नियन्त्रणका क्रममा स्थानीयवासी, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी तथा समाजसेवीहरूको सहयोगले कार्य अझ प्रभावकारी बन्ने गरेको उनले बताइन्।

रङ्गेली नगरपालिकाको यो अभ्यास केवल दमकल सञ्चालनमा सीमित छैन। यसले महिला नेतृत्व, लैङ्गिक समानता र स्थानीय सरकारको नवप्रवर्तनलाई समेत उजागर गरेको छ। वर्षौंदेखि जोखिमपूर्ण र शारीरिक रूपमा चुनौतीपूर्ण मानिने दमकल सेवामा महिलाले सफल नेतृत्व सम्हाल्नुले महिलाको क्षमता कुनै पनि क्षेत्रमा कम छैन भन्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ।

यद्यपि, यस्तो सेवालाई अझ प्रभावकारी बनाउन महिला नगर प्रहरीलाई नियमित उन्नत अग्नि नियन्त्रण तालिम, आधुनिक सुरक्षा उपकरण, पर्याप्त बीमा सुविधा तथा मनोसामाजिक सहयोग उपलब्ध गराउनु आवश्यक देखिन्छ। जोखिमपूर्ण सेवामा खटिने जनशक्तिको सुरक्षा र क्षमता अभिवृद्धिमा निरन्तर लगानी गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

रङ्गेली नगरपालिकाको यो अभ्यासले इच्छाशक्ति र उचित व्यवस्थापन भए परम्परागत सोच परिवर्तन गर्न सकिने सन्देश दिएको छ। महिला नगर प्रहरीको नेतृत्वमा सञ्चालन भइरहेको दमकल सेवा आज रङ्गेलीको पहिचान मात्र नभई देशभरका स्थानीय तहका लागि प्रेरणादायी नमुनाका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।