
काठमाडौँ – नेपाली साहित्यमा सामाजिक यथार्थलाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गर्ने उपन्यासहरूको सूचीमा लेखक को कृति ले उल्लेखनीय स्थान बनाएको छ। सामाजिक कथावस्तुमा आधारित यस उपन्यासले प्रेम, संघर्ष र परिवर्तनको सन्देशलाई प्रभावशाली ढंगले प्रस्तुत गरेको छ।
उपन्यास लमजुङको ग्रामीण परिवेशबाट सुरु हुन्छ, जहाँ गाउँघरमा व्याप्त जातीय विभेद, वर्गीय असमानता, छुवाछूत तथा सामाजिक कुसंस्कारलाई सशक्त रूपमा चित्रण गरिएको छ। कथाले कहिले गाउँको शिखर, कहिले खोलानाला र कहिले घना जंगलको यात्रा गराउँदै पाठकलाई विभिन्न भावनात्मक उतार–चढावमा डोर्याउँछ।
कृतिको मुख्य आकर्षण भनेको प्रेम र सम्बन्धको गहिराइ हो। लेखकले चोखो माया र प्रेममा आउने बाधा–अवरोधलाई दृढता र विश्वासका साथ पार गर्न सकिने सन्देश दिएका छन्। मायालु जोडीबीचको अठोट र समर्पणले जीवनका कठिन परिस्थितिहरूलाई समेत सहज बनाउने भाव प्रस्तुत गरिएको छ।
यसका साथै, नेपाली समाजमा परापूर्वकालदेखि जरा गाडेर बसेका कुसंस्कार—विशेषगरी एकल महिलाप्रति हुने कुदृष्टि—लाई पनि उपन्यासले उठाएको छ। यस्ता गलत मान्यतालाई अन्त्य गर्न आवश्यक रहेको सन्देश लेखकले स्पष्ट रूपमा दिएका छन्।
सरल र मिजासिलो भाषाशैलीमा लेखिएको राइपाली भन्ज्याङ पढ्दै जाँदा पाठक कहिले हाँस्न बाध्य हुन्छन् भने कहिले भावुक बनेर आँसु झार्न पनि सक्छन्। जीवन, सपना र संघर्षबीच अठोट र सकारात्मक सोचको महत्वलाई उजागर गर्ने यो कृति नेपाली उपन्यास प्रेमीहरूका लागि अनिवार्य पढ्नुपर्ने पुस्तकका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।