पोखरा, माघ ५ – पर्यटकीय सहर पोखरा अहिले फोहोर व्यवस्थापनको गम्भीर संकटमा फसेको छ । “यहाँ फोहोर फाल्न मनाही छ” भनेर टाँसिएका सूचनाकै अगाडि फोहोरको थुप्रो देखिन थालेपछि सहरको सुन्दरता मात्रै होइन, जनस्वास्थ्यसमेत जोखिममा परेको छ । मुख्य सडक, चोक र प्रतीक्षालय वरिपरि दुर्गन्ध फैलिँदा पैदलयात्री नाक थुनेर हिँड्न बाध्य छन् भने स्थानीय व्यवसायी निराश बनेका छन् ।
पोखरा–९ नयाँबजार बुद्धपार्क र सिर्जनाचोक क्षेत्रमा देखिएको दृश्यले महानगरको फोहोर व्यवस्थापन कति कमजोर अवस्थामा पुगेको छ भन्ने प्रस्ट देखाउँछ । ल्यान्डफिल साइट भरिएपछि फोहोर उठ्न नसक्दा सडकछेउमै थुपारिएको फोहोरबाट झिँगा भन्किरहेका छन् । केही दिनदेखि फोहोर संकलन ठप्प हुँदा पर्यटकीय सहर दुर्गन्धित बन्दै गएको छ ।
समस्याको मूल कारण ल्यान्डफिल साइटको विकल्प नखोजिनु हो । पोखरा–३२ लामेआहालस्थित अस्थायी ल्यान्डफिल साइट स्थानीयको अवरोधपछि बन्दजस्तै बनेको छ । स्थायी फोहोर प्रशोधन केन्द्र निर्माणका लागि पोखरा–३३ मा प्रस्ताव गरिएको स्थानमा पनि स्थानीय विरोध चर्किँदा काम अघि बढ्न सकेको छैन । यसै विषयमा भएको आन्दोलन, तोडफोड र वडाध्यक्षले खुकुरी नचाएको घटनाले फोहोर व्यवस्थापनको विवादलाई झन् पेचिलो बनाएको छ ।
महानगरपालिका वैकल्पिक स्थान खोजिरहेको बताउँदै आए पनि ठोस निर्णयमा पुग्न सकेको छैन । मझुवा लगायतका क्षेत्रमा जग्गा हेर्ने काम भए पनि सहमति जुट्न नसक्दा समस्या जस्ताको तस्तै छ । मेयर धनराज आचार्यले स्थानीयको सहकार्य बिना समाधान सम्भव नहुने बताउँदै आएका छन् ।
फोहोर उठाउने ठेक्कामा समेत विवाद छ । बिनाप्रतिस्पर्धा निजी कम्पनीलाई म्याद थप गरिएको विषयमा अख्तियार र महालेखा परीक्षकले प्रश्न उठाएका छन् । आर्थिक घाटा व्यहोर्दै पुरानै कम्पनीलाई जिम्मा दिइँदा पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ ।
दैनिक करिब २०० टन फोहोर उत्पादन हुने पोखरामा दीर्घकालीन योजना स्पष्ट नहुँदा संकट झन् गहिरिँदै गएको छ । जग्गा विवाद, मूल्यांकन समस्या र स्थानीय असन्तुष्टिका कारण फोहोर प्रशोधन केन्द्र निर्माण प्रक्रिया रोकिँदा पोखराको फोहोर व्यवस्थापन विवाद, अव्यवस्था र राजनीति भित्रै अल्झिएको छ ।