कुवेत — कुवेतमा नेपाली घरेलु कामदारका रूपमा कार्यरत महिलामाथि हुने दुर्व्यवहार, धम्की, दलाली तथा मानव तस्करीसम्बन्धी विषय फेरि चर्चाको केन्द्रमा आएको छ। नेपाल सरकारले कुवेतमा घरेलु कामदार पठाउन औपचारिक रूपमा रोक लगाए पनि विभिन्न बिचौलिया र एजेन्टमार्फत नेपाली चेलीबेटीहरू गैरकानुनी रूपमा कुवेत पुर्याइने क्रम नरोकिएको आरोप उठिरहेको छ।
हालै कुवेतमा कार्यरत तथा आफूलाई समाजसेवी, विभिन्न सामाजिक संस्था र राजनीतिक संगठनसँग आबद्ध बताइने एक महिला दुर्गा ढकालले अर्की नेपाली घरेलु कामदारलाई टेलिफोनमार्फत गालीगलौज गर्दै ज्यान मार्ने धम्की दिएको अडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि यो विषयले व्यापक चर्चा पाएको हो।
भाइरल अडियोमा “मार्छु, काट्छु र तेरो लास नेपाल पठाइदिन्छु” जस्ता धम्कीपूर्ण अभिव्यक्ति सुनिएपछि कुवेतस्थित नेपाली समुदायमा आक्रोश बढेको छ। तर, घटनाको गम्भीरताका बाबजुद नेपाली संघ–संस्था, गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) तथा नेपाली दूतावासको मौनताले थप प्रश्न खडा गरेको छ।
पीडित पक्ष तथा सामाजिक अभियन्ताहरूले यति गम्भीर घटनामा सम्बन्धित निकायहरू मौन बस्नु दुःखद भएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार श्रमिकको सुरक्षा, न्याय र संरक्षणका लागि जिम्मेवार निकायले प्रभावकारी भूमिका खेल्नुपर्ने भए पनि यस घटनामा आवश्यक सक्रियता देखिएको छैन।
सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको अडियो संवादपछि दुर्गा ढकालले आफूबाट शब्द चयनमा गल्ती भएको स्वीकार गर्दै आवश्यक परे माफी माग्न तयार रहेको प्रतिक्रिया दिएको स्रोतले जनाएको छ। तर, घटना बाहिरिएपछि पनि समाधानतर्फ ठोस पहल नभएको, उल्टै पीडितमाथि दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास भएको आरोप सार्वजनिक भइरहेको छ।
केही व्यक्तिहरूले शक्ति, पहुँच र संगठनको आडमा घटनालाई दबाउने प्रयास गरेको दाबीसमेत गरिएको छ। यसले कुवेतमा रहेका नेपाली श्रमिक, विशेषगरी घरेलु कामदार महिलाहरूको सुरक्षा अवस्थामाथि गम्भीर चिन्ता थपेको छ।
वैदेशिक रोजगारीको नाममा हुने मानव तस्करी, ठगी र दलालीजस्ता गतिविधिले नेपाली श्रमिकको भविष्य मात्र नभई नेपालको सामाजिक प्रतिष्ठामाथि समेत गम्भीर असर पारिरहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्। रोजगारीको अभावका कारण हजारौं नेपाली महिलाहरू जोखिमपूर्ण बाटो हुँदै विदेशिन बाध्य भइरहेका छन्।
मानव अधिकारकर्मीहरूका अनुसार यस्ता घटनामा निष्पक्ष छानबिन, दोषीमाथि कारबाही र पीडितलाई न्याय सुनिश्चित गर्नु अत्यावश्यक छ। उनीहरू भन्छन्, “दूतावास, सामाजिक संस्था र जिम्मेवार निकायहरूले दलाल वा प्रभावशाली व्यक्तिको संरक्षण होइन, पीडित श्रमिकको पक्षमा उभिनुपर्छ।”
कुवेतमा नेपाली घरेलु कामदारका समस्या, गैरकानुनी आप्रवासन, दलाली र श्रमिक सुरक्षाको विषय पुनः गम्भीर बहसको केन्द्रमा आएको छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक भएका यस्ता घटनाले राज्य संयन्त्र, नेपाली दूतावास र सामाजिक संस्थाहरूको भूमिकामाथि थप प्रश्न उठाएको छ। पीडितहरूका अनुसार समस्या पर्दा समाधान खोज्नुको सट्टा “यो हाम्रो क्षेत्राधिकारभित्र पर्दैन” भन्ने प्रवृत्तिले श्रमिकको भरोसा झन् कमजोर बनाएको छ।